Zeven disciplines van het kickboksen, op de tatami en in de ring

Eén sport, zeven wedstrijdvormen

Wie over kickboksen spreekt, spreekt eigenlijk over een verzamelnaam. De sport combineert de stoten van het boksen met de trappen uit karate en taekwondo en moet onderscheiden worden van het gelijkende thaiboksen. Het Japanse kickboksen maakte zich los van de harde karatestijlen, zoals kyokushinkai, met invloeden van het muay thai. Het Amerikaanse kickboksen ontstond daarentegen als systeem om vechters van verschillende stijlen tegen elkaar te laten uitkomen. Die dubbele herkomst verklaart waarom er vandaag zeven wedstrijdvormen bestaan, verdeeld over tatami en boksring.

De manier van trappen verschilt bovendien van wat een taekwondoka doet. Bij taekwondo als wedstrijdsport draait het om het behalen van punten, bij thaiboksen om het zo hard mogelijk raken van de tegenstander. Elleboogstoten zijn in het kickboksen niet toegestaan, anders dan bij het traditionele thaiboksen. Meer over die grens tussen beide sporten staat op de pagina over muaythai versus kickboksen.

Wat gebeurt er op de tatami?

De vier tatami-disciplines delen dezelfde vloer, maar vragen elk een andere instelling. De eerste draait volledig om punten, de tweede om uithoudingsvermogen, de derde zoekt het midden daartussen en de vierde beoordeelt geen gevecht tegen een echte tegenstander maar een demonstratie.

Semi Contact of Point Fighting

Semi Contact, ook wel Point Fighting genoemd, is scoren in zijn zuiverste vorm. Het is de bedoeling punten te halen met trap- en stoottechnieken, en telkens als er een punt behaald wordt, legt de scheidsrechter de wedstrijd stil. De telling is exact vastgelegd, en juist daarom staat ze hier voluit: dit is het enige onderdeel van het kickboksen waarvoor dit dossier cijfers heeft. Voor de andere disciplines publiceert de geraadpleegde bron geen puntentelling.

De verhoudingen zeggen iets over wat de sport beloont. Een gesprongen trap naar het hoofd is drie keer zoveel waard als een gewone stoot, en dat verschil stuurt de tactiek van de wedstrijd.

Light Contact en Kick Light

In Light Contact, of Continuous Fighting, wordt niet stilgelegd na elk punt. De vechters vechten door tot de vooropgestelde tijd en het aantal rondes voorbij zijn, en alleen een foute techniek leidt tot een stillegging, met een waarschuwing of een minpunt tot gevolg. De winnaar is wie aan het einde van het gevecht de meeste punten heeft, of wie de knock-out bewerkstelligt.

Kick Light zit tussen Semi Contact en Full Contact in. De nadruk ligt er op controle en op een perfecte balans tussen trap- en stoottechnieken. Het is de discipline waarin vechters leren vol te raken zonder de volle kracht van een ringgevecht.

Musical Forms of Kata's

Het vierde tatami-onderdeel is geen duel. Bij Musical Forms, ook wel Kata's genoemd, demonstreren vechters de trap- en stoottechnieken van het kickboksen op een ritmische manier, op het ritme van dynamische muziek. Het lijkt alsof er een gevecht wordt uitgevoerd met een of meerdere denkbeeldige tegenstanders. De jury beoordeelt de uitvoering, niet de uitslag van een confrontatie.

Hoe ziet het eruit in de boksring?

In de boksring bestaan drie varianten. Full Contact lijkt op light contact, maar gaat er meestal iets harder aan toe en knock-outs komen er vaker voor. Low Kick is daar een variant van, met één belangrijk verschil: ook de benen van de tegenstander mogen met zuivere trappen worden aangevallen. K-1 ten slotte is een mengsel van staande vechtsporten, zoals kickboksen, thaiboksen, karate en taekwondo, maar volgens de regels van Full Contact.

Waarom zijn er geen eenduidige regels?

Er bestaat geen enkel internationaal bestuursorgaan voor het kickboksen. Er zijn er meerdere, waaronder de World Association of Kickboxing Organizations (WAKO), de World Kickboxing Association (WKA) en de International Sport Kickboxing Association (ISKA). Ook een enkel wereldkampioenschap bestaat niet: kampioenstitels worden uitgegeven door individuele organisaties, zoals K-1 en Glory. De wedstrijden die de verschillende bestuursorganen organiseren, hanteren verschillende regels. Wie de zeven disciplines wil plaatsen, moet dus altijd vragen naar het reglement van het betreffende orgaan. Hoe dat in Nederland is geregeld, staat beschreven op de pagina over de bonden.

In België ligt dat anders. Koepelfederatie WAKO Belgium heeft er het alleenrecht op het organiseren, monitoren en promoten van de kickbokssport, waardoor enkel die federatie atleten kan afvaardigen voor de officiële nationale en internationale wedstrijden. Naast clubs die rechtstreeks bij WAKO Belgium zijn aangesloten, bestaan er officiële kickboksclubs via de subfederatie BKBMO. Belgische kickboksers dragen bovendien een gordel met een specifieke kleur en/of code, die het niveau van de kickbokser aangeeft en bij training en wedstrijden het competitieniveau bepaalt. De aanloopkleuren wit, geel, groen, blauw en bruin wijzen op een lagere graad of KYU, zwarte gordels op de hogere DAN-graden.

En in Nederland?

Het Nederlandse kickboksen is eerder afgeleid van de Japanse variant en lijkt daardoor meer op thaiboksen dan op het Amerikaanse full contact. Een andere vergelijking is die met de K-1-regels, alleen mag er in Nederland wél geclincht worden. Hoe snel de clinch wordt opgebroken, hangt af van de klasse en de kickboksbond. En bij sommige wedstrijden zijn ook elleboogstoten toegestaan. Men spreekt dan van Thaise regels of full muay thai, en daarmee komt de cirkel rond die elders op deze site begon: de grens tussen kickboksen en muay thai is geen lijn maar een glijdende schaal. De volledige beschrijving van alle disciplines, met de exacte formuleringen, staat in het Wiki-artikel over kickboksen. Wat de geraadpleegde bronnen niet publiceren, zijn de puntentellingen van de disciplines buiten semi contact en de rondeduren per onderdeel. Daar blijft dit overzicht dus stil.