Muaythai of kickboksen: wat mag waar?

Eén techniek verdeelt de sporten in twee kampen

Wie een gevecht op afstand wil determineren, kijkt niet naar de trappen maar naar de ellebogen. Elleboogstoten zijn in het kickboksen niet toegestaan, anders dan bij het traditionele thaiboksen. Dat ene verbod scheidt twee verwante sporten die voor buitenstaasters vrijwel gelijk ogen. De regels van K-1 horen in datzelfde dossier thuis: ook daar zijn elleboogstoten verboden, terwijl clinchen onder strikte voorwaarden mag.

De wapens van de muaythaivechter zijn vuisten, ellebogen, knieën en benen. De techniek met de vuisten lijkt op die van het boksen, het verschil zit in knieën, ellebogen en benen. Trappen richten zich op hoofd, lichaam en bovenbeen, en vooral de low kicks op de bovenbeenspier werken zo pijnlijk dat een vechter bij herhaald contact soms de wedstrijd moet opgeven.

Waar komt het verschil vandaan?

Het kickboksen ontstond in Japan en de Verenigde Staten en werd daar populair in het begin van de jaren 1970. De Japanse variant maakte zich los van de harde karatestijlen zoals kyokushinkai, met invloeden van het muay thai. Het Amerikaanse kickboksen had een andere reden van bestaan: het was een systeem om vechters van verschillende stijlen tegen elkaar te laten meten. Twee takken, en het Nederlandse kickboksen volgt de Japanse: het lijkt meer op thaiboksen dan op het Amerikaanse full contact.

Ook de traptechniek verraadt de afkomst. Bij taekwondo als wedstrijdsport draait het om het behalen van punten, bij thaiboksen om de tegenstander zo hard mogelijk te raken. Dat verschil wordt waarschijnlijk verklaard door de vormen van competitie, al geeft de bron zelf het woord 'waarschijnlijk'.

Wat mag er in de clinch?

In het normale boksen worden vechters gescheiden zodra zij elkaar omarmen. Bij thaiboksen is juist dan de tegenstander met knie of elleboog te bewerken, en waar mogelijk met sweeps tegen het canvas te werpen. De clinch is dus geen pauze maar een gevechtsfase.

In Nederland wordt geclincht, in tegenstelling tot K-1 waar de clinch maximaal vijf seconden mag duren. Hoe snel de clinch in Nederland wordt opgebroken, hangt af van de klasse en de kickboksbond. Bij sommige wedstrijden zijn ook elleboogstoten toegestaan; men spreekt dan van Thaise regels of full muay thai. Dezelfde zaal kan dus twee avonden met verschillende regels herbergen, al naargelang de formule op de affiche.

De oorsprong van al dat clinchwerk ligt eeuwen terug. Muay thai wordt al eeuwen in Thailand beoefend en is afgeleid van de gewapende krijgskunst krabi krabong: wie zijn wapens verloor, gebruikte zijn acht lichaamsdelen. De geschiedenis van het muaythai loopt van die veldkunst via oudere benamingen zoals Siamees boksen en Mai See Sawk tot de wedstrijdsport van nu.

Drie regelboeken naast elkaar

De tabel leest als een trapsgewijs afbouwen van het arsenaal: vol in het muay thai, ingeperkt in het Nederlandse kickboksen, het strengst in K-1. In K-1 zijn bovendien worpen, kopstoten en elk vastpakken van de tegenstander verboden.

Hoeveel disciplines telt het kickboksen zelf?

Binnen het kickboksen bestaan vier disciplines op tatami en drie varianten in de boksring. Op de tatami tellen Semi Contact of Point Fighting, Light Contact of Continuous Fighting, Kick Light en Musical Forms of kata's. In de ring bestaan Full Contact, Low Kick en K-1, waarbij Low Kick de benen van de tegenstander met zuivere trappen mag aanvallen en K-1 een mengsel is van staande vechtsporten volgens de regels van full contact.

Alleen voor Semi Contact geeft de geraadpleegde bron een volledige puntentelling: een trap op het hoofd levert 2 punten, een gesprongen trap naar het hoofd 3, een trap naar het lichaam 1 en een gesprongen trap naar het lichaam 2. Elke stoot is 1 punt waard en bij elk punt wordt de wedstrijd stilgelegd. Voor de andere disciplines publiceert de bron geen puntentelling; wie die zoekt, vindt in dit dossier geen antwoord. Ook gewichtsklassen komen in de geraadpleegde bronnen niet voor, met één uitzondering: K-1 MAX, opgericht in 2002, kent de klasse tot 70 kg.

Wie geeft de titels uit?

Er bestaat geen enkel internationaal bestuursorgaan voor het kickboksen. Bekende organen zijn de World Association of Kickboxing Organizations (WAKO), de World Kickboxing Association (WKA) en de International Sport Kickboxing Association (ISKA). Ook een enkel wereldkampioenschap bestaat niet: titels worden uitgegeven door afzonderlijke organisaties, zoals K-1 en Glory, en hun wedstrijden hanteren verschillende regels. Voor de muay thai staan de WMC, WBC Muay Thai, WMF en IFMA in de bronnen; wie er twee vergelijkt, mag niet verwachten dat dezelfde regels gelden.

In België is dat anders geregeld. Koepelfederatie WAKO Belgium heeft het alleenrecht op het organiseren, monitoren en promoten van de kickbokssport en vaardigt als enige atleten af naar officiële nationale en internationale wedstrijden, naast clubs en atleten via de subfederatie BKBMO. Belgische kickboksers dragen bovendien een gordel: de aanloopkleuren wit, geel, groen, blauw en bruin wijzen op een lagere graad of KYU, zwarte gordels op de DAN-graden.

Wat blijft er onzeker?

Niet elk regeldetail is even goed gedocumenteerd. De rondeduur en het aantal rondes zijn buiten de K-1-regels nergens in dit dossier gedekt, en de puntentelling van disciplines buiten Semi Contact evenmin. De manier waarop Nederlandse bonden de clinch precies afhandelen, beschrijft de bron slechts in algemene termen: het hangt af van de klasse en de bond. Wie verder wil, raadpleegt het lemma over kickboksen op Wikipedia en de bonden zelf, want daar staan de concrete wedstrijdregels die hier ontbreken.